|
MÜLKİYET HAKKI VE TAŞINMAZ EDİNİMİ :
Mülkiyet hakkı, Anayasa'nın 35. maddesi ile güvence altına alınmıştır. Buna göre herkes mülkiyet hakkına sahiptir ve bu hak ancak yasa ile sınırlanabilir. Mülkiyet ile ilgili düzenlemeler Türk Medeni Kanunu'nda yer almaktadır. Burada mülkiyetin nasıl kazanıldığı belirtilmiştir. Hem Türk vatandaşları hem de yabancıların taşınmaz edinmeleri için tapu siciline tescil zorunludur. Türk Medeni Kanunu 633. madde uyarınca Türkiye'de taşınmaz mülkiyeti tapu siciline tescil ve taşınmazın teslimi ile gerçekleşir. Bu iki aşamanın nasıl olacağı ve yerine getirilmesi gereken tüm formaliteler kanunda düzenlenmiştir. Formalitelerin tamamının yasaya uygun bir şekilde yerine getirilmesi gerekmektedir.
Yabancı gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye'de taşınmaz edinmeleri :
4916 sayılı 03.07.2003 tarihli kanun ile Tapu Kanunun 35. maddesinde değişiklik yapılıncaya kadar yabancı şirketlerin Türkiye'de taşınmaz edinmeleri ve sınırlı ayni haklardan yararlanmaları konusundaki kısıtlamalar devam etmiştir. Bu değişiklik ile Yabancı şirketlere taşınmaz edinme ve sınırlı ayni haklardan yararlanma hakkı tanınmıştır.
Bu maddeye göre: "Karşılıklı olmak ve kanuni sınırlamalara uymak kaydıyla, yabancı gerçek kişilerle yabancı ülkelerde bu ülke kanunlarına göre kurulan tüzel kişiliğe sahip ticaret şirketleri, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde taşınmaz edinebilirler."
Karşılıklılık ilkesinin yerine getirilmesi için 2 koşul aranır : 1. Türk vatandaşlarının o yabancı ülkede aynı haklara sahip olması. 2. Bu hakların gerçekten uygulanıyor olması.
Kanuni Sınırlamalar :
Maddenin son fıkrasında: "Kamu yararı ve kamu güvenliği bakımından, bu maddenin uygulanmayacağı yerleri belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir." hükmü ile genel bir sınırlama getirilmiştir.
Ayrıca Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ile bazı sınırlamalar düzenlenmiştir.Buna göre; birinci ve ikinci derecede askeri yasak bölgeler mevcuttur. Birinci derece kara askeri yasak bölgeler, askeri tesis ve bölgelerin çevresinden en az 100, en fazla 400 metre uzağından alınan noktaların birleştirilmesi ile oluşturulan hat; ikinci derece kara askeri yasak bölgeler ise birinci derecede yasak bölgelerin sınırından başlayarak 5-10 kilometre kadar uzaktan seçilen noktaların birleştirilmesi ile belirlenir. Yabancılar her iki bölgede de taşınmaz edinemezler.
Tapu Kanunu 35. madde uyarınca yabancı gerçek kişiler ile tüzel kişiliğe sahip şirketlerin otuz hektardan fazla taşınmaz edinmeleri Bakanlar Kurulunun iznine tabidir. Ancak kanuni miras yoluyla intikal eden taşınmazlar için bu hüküm uygulanmaz. Bakanlar Kurulu izin ermezse fazla miktar tasfiye edilerek paraya çevrilir.
03.07.2003 tarihindeki değişik ile yabancıların köylerden taşınmaz edinmeleri ile ilgili yasak kaldırılmış, sadece otuz hektar sınırlaması kabul edilmiştir.
İstisnalar :
"Doğrudan Yabancı Yatırım Kanunu" ile yabancı yatırımcılara, "Turizmi Teşvik Kanunu" ile yabancı turizm işletmecilerine daha geniş haklar tanınmıştır.
- Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu 3/d maddesi uyarınca: Yabancı yatırımcıların Türkiye�de kurdukları veya ortak oldukları tüzel kişiliğe sahip şirketler, Türk vatandaşlarının edimine açık olan bölgelerde taşınmaz mülkiyeti veya sınırlı ayni hak edinebilirler. - Turizmi Teşvik Kanunu ve diğer mevzuatta yer alan teşvik tedbirleri ile istisna, muafiyet ve haklardan yararlanabilmek için Bakanlıktan �Turizm Yatırım Belgesi� veya �Turizm İşletmesi Belgesi� almak zorunludur. 2634 sayılı yasaya göre hazineye ait olan yerlerle ormanlar, Bakanlığa tahsis edilir. Buna göre ilgili taşınmazlar kamulaştırılarak yerli ve yabancı yatırımcılara tahsis edilmek üzere Bakanlığa tahsis edilecektir.
Taşınmaz Edinme Yasal Prosedürü :
Türkiye Cumhuriyeti'nde taşınmaz nakli bir devlet kurumu olan tapu dairesinde, tapu memuru huzurunda yapılır. Taşınmazın satım yolu ile devredilmesi durumunda satıcı ve alıcı veya vekilleri gerekli belgelerle birlikte tapu müdürlüğüne başvururlar ve bu resmi dairede taşınmazın alıcı adına tescili işlemini gerçekleştirilir.
Tescil işleminden önce yabancılar alacakları taşınmaz için Ege Ordu Komutanlığı'ndan izin belgesi almak zorundadırlar. Ordu söz konusu taşınmazın askeri yasak bölgeler içinde yer alıp almadığını, kanuni olarak yabancıların edinmelerine uygun olup olmadığını inceleyerek uygun olduğu takdirde izin belgesi düzenleyerek ilgili tapu dairesine gönderir. Bu nedenle önce gerekli belgeler tamamlanarak izin belgesi için Orduya başvuruda bulunulur. Taşınmazın durumu uygunsa başvurudan itibaren 1-3 ay içinde Ordu izin belgesi gönderilir.
Tescil işlemi hemen yapılamayacağından mağduriyet yaşanmaması için bir Avukat aracılığıyla alıcı ile satıcı ya da aracı emlak acentası arasında uygun bir sözleşme yapılmasında yarar vardır. Avukata Noterde düzenlenerek taşınmaz alımı hakkında bir vekaletname verildiği taktirde gerekli işlemlerin yürütülmesi ve izin alındığında da tapunun yabancı alıcı adına tescili Avukat tarafından yapılabilir.
Karşılıklılık İlkesi gereği Türkiye'den taşınmaz alabilecek ülkeler:
| United Kingdom |
Finland |
Republic of Ireland |
French |
| Scotland |
Greece |
Belgium |
USA |
| Netherlands-Holland |
Israel |
Germany |
Italy |
| Luxemburg |
Norway |
Poland |
Portugal |
| Ukraine |
Switzerland |
Sweden |
Spain |
| Denmark |
Luxemburg |
Andorra |
Colombia |
| Argentina |
Core (South) |
Australia |
Costa Rica |
| Austria |
Letonia |
Bahamas |
Liechtenstein |
| Bangladesh |
Litvania |
Barbados |
Litvania |
| Belize |
Malavi |
Benin |
Malaysia |
| Bolivia |
Mali |
Bosnia Herzegova |
Malta |
| Botswana |
Mauritus |
Brasil |
Mexico |
| Dominican Republic |
Monaco |
Ecuator |
Mauritania |
| El Salvador |
Mozambique |
Estonia |
Nigeria |
| Faeroe Islands |
Nicaraqua |
Philipines |
Africa Republic (Midd) |
| Gabon |
Paraquay |
Gine |
Peru |
| Grenada |
San Marino |
Guatemala |
Senegal |
| Guyana |
Yugoslavia |
South African Republic |
Singapore |
| Haiti |
Somali |
Croatia |
Sri Lanka |
| Honduras |
Swaziland |
Jamaika |
Seychelles |
| Japan |
Tanzania |
Camerun |
Uruguay |
| Canada |
Venezuela |
Cyprus |
New Zeland |
| Norfolk islands |
Bahreyn |
|
|
|